حجــم سبــز

گستردگی کنش های هنری در ازدحام گروه های هنری و فرهنگ های خلاق و زاینده زیبایی در جهان معاصر ،امروزه مورد توجه و مطالعه می باشد. پیوستگی و ایجاد و فعال سازی گروه های هنری برای نظم بخشی و گاه از نظم اندازی نظم پیشین به عنوان هنجار پذیرفته شده از موارد کارگروهی است که در بسیاری از این گروههای هنری انجام می پذیرد.
شناخت و احساس مسئله ای که هنرمندان گروه های هنری ، نسبت به شرایطی زمانی که در آن زیست دارند عموما باعث ایجاد تغییر و تحول های هنری و بازتعریف های نوین در احیای فرهنگ متناسب تر و مناسب تر در دنیای هنر می گردد.گاه این باز تعریف ها از سوی هنرمندان همان مکاتب پیشین که نیازهای خود را در پیش برد اهداف تعیین شده قبلی مناسب نمی دیده اند شکل می گیرد.

شکل دیگر از اشکال و جهت گیری های هنری در ساخت و تشکیل گروه های هنری بدون زمینه قبلی و احساس همان مسئله و نیاز موجود می باشد.در نوع گروه ها عموما اهداف گروه بر اساس شناخت و مطالعه وضع موجود و برنامه ریزی شده براساس کاستی ها و کمی ها تعیین می شود.گروه هایی که انتشار کارکردهای از پیش اعلام شده را تنها در حوزه افراد حاضر و دسته موجود در قالب اعضای گروه که بیانیه ای را برای این منظور انتشار می دهند رشد و گسترش می یابند، و گروههایی که باز با اعلام و بیانیه ای عمومی دست به کار می شوند اما اینبار جمع و دسته ای بخصوص و الزاما همگن در فرایند تولید و خلق آثار هنری با یکدیگر همکاری ومشارکت نمی نمایند.بلکه گروه ها و هنرمندان گوناگون (بصورت انفرادی ) نیز می توانند در ذیل اهداف گروه های فوق الذکر گردهم آمده و به فعالیت و کار هنری خویش بپردازند.

این شیوه اجرایی گاه خود را همانند یک جشنواره ویا رویدادی رقابتی در زمینه هنری نمایان می سازد،اما با آن تفاوت عمده و حتی گاه بالقوه ای می یابد.در این بخش عدم رقابتی بودن فعالیت های هنری و تنها ایجاد وخلق آثار هنری بدون توجه به کم و کیف آثار از سوی هیات مرکزی مورد نظر قرار می گیرد.در این حالت تنها خود شرکت کنندگان و مخاطبین در کم و کیف ماجرا و برداشت هایشان از موضوع دخیل خواهند بود.

برای تعریف و مجزا نمودن این نوع شیوه هنری باید تفاوت ها و حتی شباهت های آن را با سایر فعالیت های هنری مد نظر قرار داد. اهمیت موضوع در باز یا بسته بودن این جریان می باشد.در هر دو شکل گروه ها و هنرمندان حاضر پذیرای یک حکم کلی و اولیه در برقراری ارتباط و خلق اثر هنری می باشند.در شکل نخست که آن را شکل بسته بدانیم هنرمندان در همین چهارچوب تعریف شده به خلق و کشف هنری می پردازند.آنان با امضای بیانیه و با یک یا چند اعلام عمومی در شکلی واحد دست به کارهنری می شوند.

اما در شکل دوم که آن را شکل باز بدانیم حضور و پیوستگی موضوعات مطرح از سوی افراد و گروههای هنری مدنظر قرار نمی گیرد.بلکه امری بنام مشارکت در جریان سازی و فرایند خلق یک اتفاق هنری در دستور کارگروهها قرار می گیرد.از این رو این نوع گروه ها که ما آن را گروه های باز می نامیم دارای اهداف کلی هستند که در بستر فرایند تولید و تحول هنری به پیش می روند.ولزوم تغییر و تحولات در قالب اهداف پیشین در زمان حاضروتنها با تغییر قالب های پیشین و پیگیری اشکال مورد نیاز فعلی میسر می شود.

این نوع گروه ها اگر بر فرایند تولید اثر هنری با مشارکت بدون دخل و تصرف در کم و کیف آثار ارائه شده در جریان فعالیت خود پایبند بمانند امر مشارکت در جریان سازی تحقق پذیرفته است.اما چنین شرایطی غالبا در فضای فرهنگی کشور ما به اجبار با دخل و تصرفاتی روبه رو خواهد بود که پیشاپیش لزوم خود سانسوری را از هنرمندان شرکت کننده طلب می کند.

اما موضوع مشارکت امری مهم و پرمجادله در جهان معاصر می باشد که لزوم بهره مندی و تلاش فکری در جهت مطالعه دقیق هم از جهت کارکردها و هم از جهت اتفاقات پیش آورنده را طلب می کند.

جریان هنر در روستا به عنوان نمونه ای از این فعالیت مشارکتی است که در سال های اخیر و با پایگاهی مرکز گریز برای گسترش و فراهم آوردن شرایط فکری و فرهنگی در قالب گروه باز هنری ،در نقاط مختلف ایران دست به فعالیت زده است.این گروه با تعاریف باز و گسترده از مفاهیم و جریان سازی هنری برای عموم قشرهای جامعه با هدف فراگیر کردن شناخت و فعالیت هنری در اجتماع آغاز به کار کرده است.در شکلی از این فعالیت مردم عادی و روستایی،کودکان و اهالی یک منطقه و محله برای انجام و تولید و مشارکت دعوت شده اند.در شکل دیگر هنرمندان و دست اندرکاران آن در قالب گروه ها ویا فعالان هنری برای مشارکت فراخوانده می شوند.به نظر می رسد نگاه باز به این امر در جهت جاری ساختن تجربه دوسویه هنر در شاخه آموزش یافته یا فعال و شاخه آموزش نیافته و بدوی باعث گستردگی در فرهنگ تصویری و مشارکتی در سطح یک جامعه می گردد.

آرمین ولی پور
کارشناس ارشد تصویر سازی