گروه هنری حجم سبز در تاریخ خرداد ماه 1389 از هنرمندان عرصه هنر محیطی بویژه احمد نادعلیان که تلاش های زیادی در حفظ منابع و میراث ملی داشته اند دعوت نمود تا بتوانند تلاشی برای حضور دوباره ماهی اورنج در رودخانه سیاهرود مازندران داشته باشند

یادآور می شود که بیست و هفتمین دوره هنر محیطی ایران و بیستمین دوره هنر در روستا در خرداد ماه 1389 با حضور جمع کثیری از هنرمندان محیطی کشور در روستای کوتنا محل دائمی دبیرخانه هنر در روستا به مدت سه روز برگزار گردید

در ذیل بخشی از آثاری که مرتبط با ماهی اورنج بوده را معرفی نموده ایم

نصب پلاکارت در قسمت های مختلف رودخانه سیاهرود
از جلال الدین مشمولی

حضور احمد نادعلیان و اهدای اثری با عنوان ماهی اورنج به دبیرخانه هنر در روستا

مرثیه
ویدئو آرت: از سینا پناهی . شهاب رضا نواز . بابک شیرآقایی

جلبرگ ها می دانند
پرفورمنس از حمید اسدزاده و فروزان سلیمانی

بدون عنوان
از نوشین نفیسی هنرمند مدعو از اصفهان

ماهی
حامد مشمولی

کار گروهی از هنرمندان اصفهان

مصاحبه
محمد باقر شعبان نژاد

یاد بود
محسن اسراریان

میراث
خلیل سمایی جابلو

بدون عنوان
مهرناز مشرفی

کار گروهی
از گروه هنری حجم سبز با همراهی و مشارکت کودکان و نوجوانان روستای کوتنا جهت ساخت ماهی اورنج با استفاده از سنگ و برگ
در آن روز بیانیه حمایت از انقراض ماهی اورنج توسط دانش آموزان خوانده شد.

..........................................................................

بیانیه گروه هنری حجم سبز :

روستای کوتنا ( کوه تنها ) سرزمینی است که مردمانش از گذشته های دور از شهری آشنا به اینجا عزیمت نموده اند. مردمانی که تبل و دحول جنگ می کوبیدن و از سمرقند به این حوالی سکنی گزیدند و کنار رودخانه ای زیبا و روان که هنوز هم جاری است، خانه های کاه گلیشان را در کنار درختان افرا و صنوبر بنا نهادن و زود یاد گرفتند که ابزار جنگی را وا نهند و زمین را شخم زنن و کشاورزی کنند.

دست نقاش، رودخانه را به واسطه درختان بلند و انبوه ، سبز- آبی های کبودی را در تصویر رودخانه نقاشی نمود و چنین شد که سیاهرود نام گرفت و امروز جویبارش به دریا نمی رسد و تا نرسیده به آن می خشکد.

غرور مردمان روستا بر تپه ای عظیمی استوار بود که از آب زلال رودخانه سیاهرود می نوشید و پناهگاه امنی بود که بر بلندای آن خانه هایشان را می ساختند و فرزندانشان را به شانه هایش تکیه می دادند. هنوز هم صدای کوبیدن های دار قالی، لباس های شسته شده بر گستردگی سنگ های کنار رودخانه به دستان مادران روستا به گوش هایمان طنین انداز است، هنوز هم از ترس پدر آهسته تر دست های خود را در آب زلال رودخانه فرو می بریم و بازی های کودکانه خود را با دوستان قسمت می کنیم.

هنوز ......

دیگر از بازهای ماهی های ( اورنج ) رودخانه خبری نیست و وقتی از محمد پسر حاجی برزگر که مرد بزرگی بود و اهل دل و فضیلت و خدا بیامرزدش می پرسیم که به ماهیگیری می روی در جواب می گوید که من و برادرانم سالهاست که در این رودخانه ماهیگیری نمی کنیم و به جایی دیگر( سد سلیمان تنگه ) می رویم. اومی گوید که انگار ماهی ها از اینجا رفته اند. انگاری همه آنها به یکباره از ما قهر کرده اند و زمانی که یک صبح به قصد ماهیگیری به رودخانه رفته بودیم آنها ناگهان نا پدید شدند.

ذات علی اذان گوی روستا که همین چند سال پیش زنده بود در یکی از هم نشینی شبانه در مسجد محل می گفت که آنها از آب های زیر زمینی به نقطه ای دیگر سفر کردند و از جایی دیگر سر برآوردند.

البته سموم دفع آفات، آلودگی محیط زیست و شکار صید ماهی از طرق مختلف بلای جان آن ها بوده که به دلیل استفاده زیاد ، فضای زیست محیطی ماهیان را از بین برده است و اکثریت آنها از همین واقعه از بین رفته اند و بعضی ها هم به اعتقاد و باور ریش سفیدان و مادربزرگان روستا از این روستا رفته اند.

البته ما خوب می دانیم که ماهی اورنج در آب های رودخانه سیاهرود قائمشهر کاملا منقرض شده است و بنا بر همین گزارش ها به یاد ماهی های دکتر احمد نادعلیان افتادیم که به تازگی به خاطر ساخت یک کارخانه تولید آب معدنی در پلور نزدیکی شهر آمل، آنها را از بین برده اند.

ما شنیده بودیم که ماهی های آقای نادعلیان در خیلی از رودخانه های دنیا رها شده اند و زندگی می کنند. شاید ماهی های احمد نادعلیان و دستان هنرمندان محیطی کشور بتوانند دوباره ماهی های اورنج سیاهرود قائمشهر و تمام رودخانه های مازندران را به ما باز گردانند.

شاید ماهی های نادعلیان، ماهی ما شوند و بر ما بمانند. شاید هنرمندان و دوستان مدافع محیط زیست به یاری ما برای رودخانه سیاهرود قائمشهر ماهی بیاورند.

..........................................................................

اطلاعاتی کوتاه در رابطه با ماهی اورنج

ماهی اورنج ماهی بسیار زیبایی میباشد که در حال حاضر فقط بعضی از رودخانه های مناطق استان مازندران دارای یک چنین ماهی هستند. انقراض و نابودي نسل ماهي اورنج در آب های شیرین نگران کننده و اين در حالي است که ماهي اورنج از گونه هاي مهم و منحصر به فرد و عظیم ترین ماهی رودخانه های مازندران به شمار مي آيد که جمعيت آن به شدت کاهش یافته است

نامساعد شدن شرايط زيست اين نوع ماهي عامل مهم نابودي اين گونه ارزشمند به شمار مي آيد. آلودگي آب، استفاده بی رویه از سموم کشاورزی، نامناسب شدن محل هاي تخم ريزي ماهيان در رودخانه و صيد غيرمجاز از عوامل اصلي خطر انقراض نسل ماهي اورنج در رودخانه های مازندران است.

آلودگي آب ، ورود انواع فاضلابها و آلاينده ها موجب شده تا نسل این نوع ماهيان در معرض خطر جدي انقراض قرار گيرد. آمارها بيانگر آن است که نسل این گونه ماهيان به مخاطره افتاده و زنگ انقراض اين گونه هاي ارزشمند و حياتي طنين انداز شده است. همچنين ورود مواد آلاينده از سوی کارخانه های کوچک، مرغ داری ها ، صنایع کوچک به رودخانه های مازندران، زنگ خطر ناشي از مرگ تدريجي ذخاير با ارزشی را به صدا درآورده و تداوم روند آلودگي، رودخانه های مازندران را به زباله داني در آينده تبديل مي کند.

اصلاح قوانين درارتباط با صيد ماهی اورنج در آب های شیرین بايد از سوی اداره کل شیلات و اداره کل محیط زیست دنبال و محقق شود که در اين راستا ايجاد تعامل با مقامات قضايي در بخش برخورد با صيادان حرفه اي غير مجاز در دستور کار قرار گیرد.

به هر صورت حفاظت از گونه هاي ارزشمند درياي خزر نيازمند عزم ملي، برنامه مدون اصولي و تدبير کلان نگر است.

..........................................................................

با تشکر از آقای علی مشمولی و خانواده گرامیشان که به مدت سه روز میزبان 40 هنرمند از سرار کشور در خانه کاهگلی شان بوده اند.

این خانه هم اکنون به عنوان دبیرخانه هنر در روستا همه ساله میزبان هنرمندان جهت اجرای برنامه های هنری می باشد.

عکاسان این دوره
فرزانه فاضلی . حسین روانبخش .